Zodra je stilstaat, merk je pas hoe onrustig je eigenlijk bent #165

Het is 30 graden in Nederland. De lucht hangt stil boven het asfalt. Mensen klagen over hitte, vermoeidheid, slecht slapen en een vol hoofd. En toch staan vanavond opnieuw duizenden Nederlanders op de loopband. In een gekoelde sportschool. Zweten. Calorieën verbranden. Hartslag meten. Alsof nóg meer fysieke inspanning de oplossing is voor een systeem dat mentaal allang overbelast is. Bewegen is toch gezond? Maar gezondheid is meer dan calorieën verbranden.

Door NL sportpsycholoog: Jan Sleijfer

Mentale gezondheid vraagt niet altijd om méér actie

Onze samenleving is verslaafd geraakt aan activiteit. Meer bewegen, meer discipline en meer presteren. Zelfs ontspanning moet tegenwoordig efficiënt zijn. Veel mensen denken dat beter presteren alleen bereikt kan worden door nóg harder te trainen. Zeker de topsporters uit mijn praktijk. Maar een overprikkeld zenuwstelsel herstel je niet automatisch met extra fysieke belasting. Sterker nog: sommige mensen gebruiken sporten vooral om niet te hoeven voelen.

Naar de sportschool of hardlopen. Even afleiding. Even weg uit het hoofd. Dat kan tijdelijk helpen, maar rust is iets anders dan afleiding. In mijn boek MINDBOXING – Het gevecht tussen je oren beschrijf ik daarom Jab#01: staan als een boom. Geen bootcamp, ingewikkelde techniek of biohacks. Gewoon staan. Tien minuten. Dat klinkt simpel. Tot je het probeert.

Waarom stil staan een vorm van mentale training is

De meeste mensen kunnen prima rennen, scrollen, werken en multitasken. Maar stil staan zonder afleiding? Dat blijkt ineens confronterend moeilijk. Binnen enkele seconden ontstaat al onrust:

• gedachten
• spanning
• irritatie
• de neiging om je telefoon te pakken

Dat is precies waarom het mentale training is. Fysieke training richt zich vooral op spieren en conditie. Mentale training draait om iets anders: het reguleren van aandacht, spanning en innerlijke onrust. Bij Jab#01 krijgt het lichaam daarom bewust de regie terug. De oefening komt voort uit zhan zhuang, een eeuwenoude methode uit de interne krijgskunsten. Letterlijk: staan als een paal.

Terwijl je uiterlijk weinig doet, gebeurt er intern van alles. Ademhaling vertraagt. Overmatige spierspanning zakt. Het zenuwstelsel schakelt terug. En precies dát zijn veel mensen verleerd.

Minder doen kan juist mentale gezondheid opleveren

Ons idee van gezondheid is opvallend fysiek geworden. We meten stappen, verbrande calorieën en sportprestaties alsof dát dé graadmeter voor welzijn is. Maar mentale uitputting laat zich niet oplossen met alleen meer beweging.

Rust voelt tegenwoordig bijna ongemakkelijk. Misschien daarom worden stilstaande oefeningen vaak weggezet als “zweverig” of “saai”. Terwijl het in werkelijkheid één van de moeilijkste vormen van training is die er bestaat. Want ineens kom je jezelf tegen:

• Geen muziek.
• Geen dopamine.
• Geen afleiding.
• Geen prestatie.

Alleen jij en de onrust

die normaal overstemd wordt door activiteit.

Oplaadtip NL sportpsycholoog

En nee — dit is geen pleidooi tegen sporten. Bewegen blijft belangrijk. Maar de obsessie met altijd actief moeten zijn begint ongezonde vormen aan te nemen. Alsof gezondheid alleen zichtbaar mag zijn wanneer we zweten, rennen of afzien.

Dus terwijl Nederland puffend probeert af te koelen, heb ik een on-Nederlands advies: Ga vanavond niet nóg harder trainen. Ga eens tien minuten buiten staan. Zonder telefoon. Zonder doel. Zonder jezelf te verbeteren. Gewoon staan.

Mentale gezondheid ontstaat juist door bewust een pas op de plaats te maken. Minder prikkels en meer herstel.

Wil jij meer weten over ´het gevecht tussen je oren´, mentale gezondheid en leren stilstaan? Bestel het boek, inclusief instructiefilmpjes:  Mindboxing.